Kertész André Amerykanin, 1894-1985
André
Kertész jest znany jako jeden z mistrzów wśród światowych
fotografów. Podczas swoje kariery, trwającej więcej niż 70
lat, stworzył obrazy utrwalające zwykłe życie, w bezpretensjonalnym
stylu, używając wyłącznie aparatów małoobrazkowych. Mimo swojej
pracy zawodowej w roli fotografa zachował życiową ciekawość,
która pierwszy raz zachęciła go w wieku 18 lat do wykonania
wizualnego świadectwa jego codziennego życia.
Pracując w różnorodnych stylach, od portretu do martwej natury,
od deformowanych aktów do fotoreportaży, Kertész w niezwykły
sposób zatrzymywał obraz na klatkach filmów, na których nie
da się przeoczyć pełnych wyrazu szczegółów motywów. Miał trwały
wpływ na światową fotografię, szczególnie w Francja gdzie
był mentorem dla fotografów takich jak: Henri Cartier-Bresson,
Robert Capa, i Brassai. Cartier-Bresson na potwierdzenie jego
wpływu miał powiedzieć: "Cokolwiek my zrobiliśmy, Kertész
zrobił to pierwszy."
Ogłoszony mistrzem przez sobie równym, krytyków i kuratorów
w późnych latach 30-tych, reputacja Kertész’a cierpiała w
ciągu dwóch kolejnych dekad, jako że jego komercyjna praca
w Ameryce oderwała widzów od jego europejskiej działalności.
Jednak od 1963 roku, zasięg jego wpływów, choć delikatny,
intymny i szlachetnie ironiczny, jest niezaprzeczalny. Wernisaże,
niezliczone książki i monografie dotyczące jego 20-letniej
twórczości przywróciła Kertész’a w godne dla niego miejsce
na fotograficznym panteonie.
Kertész urodził się w Budapeszcie, na Węgrzech, gdzie w roku
1912 ukończył wyższe studia na Akademii Handlowej. Interesowała
go w tym czasie fotografia ulicy i scenek na niej się dziejących.
Pracował wówczas jako referent na Giełdzie Papierów Wartościowych
w Budapeszcie (od 1912 do 1914). Podczas służby w austro-węgierskiej
armii na Bałkanach i w Centralnej Europie w latach 1914-15,
Kertész fotografował swoich towarzyszy broni i ich operacje,
aż do czasu, gdy został poważnie zraniony w bitwie (przez
długi czas był sparaliżowany). Wiele jego obrazów zostało
zagubiony podczas węgierskiej rewolucji w 1918 roku.
Pierwsza publikacja Kertesz’a wydana została w 1917 roku przez
Erkedes Ujsag (Interesting Newspaper). Po wojnie wrócił do
pracy na Giełdzie Papierów Wartościowych w Budapeszcie, gdzie
pracował do 1925 roku, kiedy to przeprowadził się do Paryża.
Przez 10 lat pracował jako niezależny fotograf w Paryżu dla
europejskich czasopism, wliczając w to Vu, Art et Medecine,
the London Sunday Times, Berliner Illustrirte Zeitung, i UHU.
Jego praca jako fotoreportera była w tamtym czasie wysoko
ceniona. Wykonał również liczne portrety psychologiczne paryskich
artystów m.in. Legera, Mondriana, Chagalla, Brancusi’ego,
i Colette’a. Jego pierwszy indywidualna wystawa odbyła się
w galerii Sacre du Printemps w Paryżu w 1927 roku.
W 1936 roku, Kertész został zaangażowany do pracy przez Keystone
Studios w Nowym Jorku. Zamierzał pozostać w Ameryce tylko
przez krótki czas, ale w powrocie do Europy przeszkodził mu
wybuch wojny. Od 1937 do 1949 pracował jako niezależny fotograf
mody moda i wnętrz dla takich czasopism, jak Look, Harper's
Bazaar, Vogue, Collier's, i Town and Country. W 1944 roku
przyjął obywatelstwo amerykańskie. Od 1949 do 1962 pracował
wyłącznie na zlecenie Conde Nast Publications. Po 1963 roku,
kiedy to bardzo poważnie zachorował, zarzucił kontrakty i
poświęcił się osobistej twórczości fotograficznej, wystawianiem
swoich prac i wydaniem publikacji na temat własnej życiowej
twórczości.
W ciągu swego życia Kertész odebrał wiele honorowych nagród
i odznaczeń. Otrzymał Srebrny Medal Exposition Coloniale w
Paryżu w 1930, Złoty Medal na Venice Biennale w 1962, i Nagrodę
Burmistrza Nowego Jorku w 1977 roku. Został członkiem Guggenheim
Fellowship w 1975. W 1965 roku Amerykańskie Towaryszto Fotoreporterów
ogłosiło go honorowym członkiem, natomiast francuski rząd
odznaczył go tytułem Commander, Order of Arts and Letters,
w 1976 roku.
|
|